رئیسجمهور آمریکا شامگاه جمعه ۱۹ دی گفت حکومت ایران در پی اعتراضها به دردسری بزرگ افتاده و معترضان در آستانه تسخیر برخی شهرهای کشور هستند.
دونالد ترامپ که در کاح سفید با خبرنگاران گفتوگو میکرد، اعلام کرد: «به نظر من مردم در حال تسخیر برخی شهرها هستند؛ شهرهایی که تا فقط چند هفته پیش هیچکس فکر نمیکرد چنین چیزی در آنها ممکن باشد. ما این وضعیت را با دقت بسیار زیادی زیر نظر داریم.»
خامنهای فردای شبی که ایران شاهد برگزاری گستردهترین حضور خیابانی مردم در دوازدهمین شب از دور جدید اعتراضات بود، گفت: «جمهوری اسلامی کوتاه نخواهد آمد.»
او برای چندمین بار طی این اعتراضها درباره کشتن معترضان به مقامهای جمهوری اسلامی هشدار داد: «من این موضوع را بسیار صریح گفتهام که اگر شروع به کشتن مردم کنند، همانطور که در گذشته کردهاند، ما وارد عمل خواهیم شد و ضربههای بسیار سختی به آنها وارد میکنیم، درست در جایی که بیشترین درد را احساس میکنند.»
رئیسجمهور ایالات متحده در توضیح بیشتر گفت: «این به معنای اعزام نیروهای زمینی نیست، بلکه به معنای وارد کردن ضربههای بسیار بسیار سخت در نقاط حساس است.»
این اظهارات در حالی بیان میشود که گزارشها و تصاویر از ایران حاکی از حضور گسترده مردم معترض در خیابانها به رغم قطع شدن سراسری اینترنت طی ۲۴ ساعت گذشته است.
شب دوازدهم اعتراضها؛ «شبی که جمهوری اسلامی پوست انداخت»
آیتالله علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، روز ۱۹ دی پس از شب دوازدهم اعتراضها اعلام کرد که «جمهوری اسلامی کوتاه نخواهد آمد». این موضعگیری در شرایطی مطرح شد که بهرغم محدودیتها و اختلال گستردهٔ اینترنت، تصاویر منتشرشده از سوی شهروند-خبرنگاران از حضور پرشمار معترضان در خیابانها حکایت داشت.
فراخوان تجمع شب دوازدهم از سوی شاهزاده رضا پهلوی، ولیعهد پیشین ایران، داده شده بود؛ فراخوانی که بار دیگر بحث دربارهٔ آرایش نیروها، توان حکومت برای ادامهٔ سرکوب و آمادگی معترضان را به کانون توجه آورد.
در همین حال، دولت مسعود پزشکیان از «گفتوگو با معترضان» سخن گفته است؛ موضوعی که با توجه به مواضع تند رهبر جمهوری اسلامی و نهادهای امنیتی و قضایی، این پرسش را پیش میکشد که آیا اساساً فضایی برای گفتوگو باقی مانده است یا نه. همزمان، اظهارات دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، دربارهٔ آیندهٔ رهبری ایران نیز مورد توجه قرار گرفته است؛ او گفته است: «فکر میکنم باید بگذارید همه به میدان بیایند و ببینیم چه کسی سر برمیآورد.»
در برنامهٔ رادیویی «پاراگراف اول»، دامون گلریز پژوهشگر گروه تحقیقاتی صلح، عدالت و امنیت از لاهه، و بابک دُربیگی، کارشناس علوم سیاسی و رئیس پیشین مرکز روابط عمومی و اطلاعرسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از لندن، به بررسی این موضوع پرداختهاند.
شب دوازدهم اعتراضها؛ «شبی که جمهوری اسلامی پوست انداخت»
حضور گستردۀ جمعیت معترض در خیابانهای تهران و مشهد
ویدئوهای رسیده از نقاط مختلف شهر تهران، از جمله سهروردی، سعادتآباد و ولیعصر، و از شیراز و مشهد حاکی از حضور جمعیتی بیشتر از جمعیت پنجشنبه شب در خیابانها است.
در چیتگر معترضان فریاد میزدند: «نه غزه، نه لبنان، جانم فدای ایران.»
ویدئوهای منتشرشده از مشهد، جمعیت معترضان حاضر در خیابانها را «میلیونی» معرفی میکند.
رهبران فرانسه، آلمان و بریتانیا قتل معترضان در ایران را محکوم کردند
رهبران فرانسه، بریتانیا و آلمان روز جمعه و در پی ادامۀ اعتراضها در ایران، «کشتهشدن معترضان» ایرانی را محکوم کردند و از مقامهای جمهوری اسلامی خواستند «خویشتنداری» نشان دهند.
امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، و فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، در بیانیهای مشترک گفتند: «ما عمیقاً نگران گزارشها دربارهٔ خشونت نیروهای امنیتی ایران هستیم و قتل معترضان را بهشدت محکوم میکنیم.»
آنها افزودند: «از مقامهای ایرانی میخواهیم خویشتنداری به خرج دهند.»
در این بیانیه آمده است: «مقامهای ایرانی مسئولیت حفاظت از شهروندان خود را بر عهده دارند و باید امکان آزادی بیان و تجمع مسالمتآمیز بدون ترس از تلافیجویی را فراهم کنند.»
دفتر نخستوزیری بریتانیا ساعتی پیشتر گفته بود رهبران این سه کشور بر ضرورت هماهنگی نزدیک با تحول رویدادها در ایران تأکید کردند و آقای استارمر بار دیگر حمایت خود را از کسانی که از حق خود برای اعتراض مسالمتآمیز استفاده میکنند، اعلام کرده است.
هشدار شیرین عبادی دربارۀ احتمال «کشتار گسترده» زیر پوشش قطع سراسری ارتباطات
شیرین عبادی، برندۀ جایزه نوبل صلح، روز جمعه هشدار داد که نیروهای امنیتی ایران ممکن است در حال آمادهسازی برای ارتکاب «کشتار گسترده زیر پوشش قطع سراسری ارتباطات» باشند.
او این هشدار را حدود ۲۴ ساعت پس از اعمال قطع سراسری اینترنت در ایران داده است.
این فعال باسابقه حقوق بشر در حسابهای رسمی خود در شبکههای اجتماعی نوشت قطع اینترنت «یک نقص فنی نیست… بلکه یک تاکتیک است».
او افزود که اطلاعاتی دریافت کرده مبنی بر اینکه روز پنجشنبه صدها نفر با «آسیبهای شدید چشمی» ناشی از شلیک سلاحهای ساچمهای به یک بیمارستان در تهران منتقل شدهاند.
خانم عبادی خطاب به دولتهای غربی و نهادهای بینالمللی گفت که سکوت آنها «چراغ سبز» به جمهوری اسلامی است و افزود: «بیعملی شما هزینه قتل را کاهش میدهد.»
او از این دولتها و نهادها خواست خواستار توقف فوری شلیک گلولۀ جنگی به غیرنظامیان شوند، بر حفاظت از بیمارستانها و کادر درمانی پافشاری کنند و برای بازگرداندن فوری ارتباطات و اینترنت فشار بیاورند.
گزارشهایی از حضور دوبارۀ معترضان در خیابانها علیرغم خاموشی دیجیتال
علیرغم خاموشی دیجیتال در ایران، ویدئوهایی در شبکههای اجتماعی منتشر شده که نشان میدهد معترضان در اصفهان، مشهد، تبریز، نقاط مختلف تهران، یزد، لامرد فارس، قم، رشت و فولادشهر به خیابانها آمدهاند.
ویدئوهای منتشره از مشهد که تاریخ روز جمعه بر روی آن قرائت میشود، جمعیت بسیار زیادی را نشان میدهد که در بولوار وکیلآباد این شهر تجمع کردهاند و شعار میدهند.
در این ویدئوها که به نظر میرسد با استفاده از اینترنت استارلینک منتشر شدهاند، همچون پنجشنبه شب شعارهایی در مخالفت با حکومت ایران سر داده میشود.
صدای بوق ممتد و اعتراضی خودروها و شعارهایی چون «این آخرین نبرده، پهلوی برمیگرده»، «جاویدشاه» و «مرگ بر دیکتاتور» در این ویدئوها شنیده میشود.
در ویدئوهایی که از نقاط مختلف تهران همچون آریاشهر، اندرزگو، نارمک، پونک، شریعتی، منتشر شده نیز شعارهای مشابهی سر داده میشود و در برخی از آنها صدای شلیک گلوله قابل شنیدن است.
از کرج نیز گزارش میشود که معترضان علیرغم سرکوب گستردۀ شب گذشته، باز هم به خیابانها آمدند و از جمله شعار «بسیجی سپاهی داعش ما شمایی» سر دادند.
با این حال بهدلیل خاموشی دیجیتال که پس از حضور گستردۀ مردم در خیابانهای نقاط مختلف کشور در پنجشنبه شب اعمال شد، اطلاع چندانی از وضعیت ایران در دسترس نیست.
شاهزاده رضا پهلوی از دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا خواسته برای مداخله به نفع مردم ایران در شرایط قطعی اینترنت و احتمال سرکوب خشونتبار معترضان آماده باشد.
انجمن پرواز: رژیم هیچ مرزی در جنایت علیه بشریت نمیشناسد
انجمن خانوادههای جانباختگان پرواز ۷۵۲ با اشاره به قطعی اینترنت در ایران، هشدار داد که «جهان نباید نظارهگر کشتار دیگری باشد».
این بیانیه که یک روز پس از سالگرد سرنگونی این هواپیمای مسافربری با موشکهای سپاه پاسداران منتشر شده، افزوده که «رژیم مستبد حاکم بر ایران، با قطع کامل اینترنت و فرو بردن کشور در تاریکی مطلق، در صدد است تا همچون آبان خونین ۹۸، با فراغ بال و به دور از چشم جهانیان، دست به قتلعام» معترضان بزند.
انجمن خانوادههای جانباختگان پرواز ۷۵۲ نوشته: «این رژیم نشان داده است که برای بقای لرزان خود، هیچ مرزی در جنایت علیه بشریت نمیشناسد.»
این بیانیه از دولتهای دموکراتیک، نهادهای بینالمللی و شرکتهای بزرگ تامینکنندۀ اینترنت در سراسر جهان خواسته که «بدون فوت وقت و به صورت فوری زمینۀ دسترسی مردم به اینترنت و تماس با خارج از کشور را فراهم کنند.»
در این بیانیه تأکید شده که «امروز، زمان حمایت عملی از مردم ایران است.»
پرواز «پیاس۷۵۲» هواپیمایی اوکراین بامداد ۱۸ دی ۱۳۹۸، دقایقی پس از ترک فرودگاه بینالمللی تهران، با دو موشک سپاه پاسداران سرنگون شد و تمامی ۱۷۶ سرنشین و خدمه هواپیما در اثر این حمله موشکی کشته شدند.
مقامهای جمهوری اسلامی تا چند روز مدعی «سقوط هواپیما بهدلیل مشکلات فنی» بودند، اما در پی ارائه شواهدی از سوی آمریکا و کانادا مبنی بر وقوع حمله موشکی به این هواپیما، در نهایت ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی با انتشار بیانیهای به هدف قرار گرفتن این هواپیما با موشکهای سپاه پاسداران اذعان کرد. این نهاد نظامی در عین حال مدعی شد که این حادثه «غیرعمدی» بوده است.
آمار سازمان حقوق بشر ایران دربارۀ تعداد کشتهشدگان در اعتراضات
سازمان حقوق بشر ایران که در نروژ مستقر است، روز جمعه ۱۹ دی اعلام کرد طی ۱۳ روز اعتراضات در ایران، «دستکم ۵۱ معترض شامل ۹ کودک» کشته و صدها تن دیگر زخمی شدهاند.
این سازمان میگوید که در حال بررسی گزارشهایی دربارۀ کشتهشدن دهها معترض در شهرهایی مانند تهران، مشهد و همدان است که هنوز در آمار کنونی لحاظ نشدهاند.
بهدلیل قطع اینترنت رادیو فردا فعلاً قادر به تأیید این آمار نیست.
محمود امیریمقدم، مدیر این سازمان، هشدار داد: «خطر تشدید خشونت و کشتار گستردۀ معترضان پس از قطع اینترنت بسیار جدی است.»
ایران شامگاه پنجشنبه ۱۸ دی شاهد بزرگترین تجمعات در شهرهای مختلف از زمان آغاز موج کنونی اعتراضات بود. این اعتراضات از روز هفتم دی آغاز شده است.
در واکنش به اعتراضات پنجشنبه شب، مقامهای جمهوری اسلامی دسترسی به اینترنت را به شکل کامل مسدود کردهاند و گزارشهای تأییدنشدهای از کشتهشدن افراد از جمله در فردیس کرج پس از تیراندازی نیروهای امنیتی به سوی معترضان منتشر شده است.
آنچه تاکنون از هویت کشتهشدگان اعتراضات میدانیم
قطع اینترنت در ایران و درخواست کمک کاربران دیاسپورای ایرانی
همزمان با قطع اینترنت و بیاطلاعی از وضعیت داخل ایران، شمار زیادی از کاربران ایرانی خارج از کشور، به زبانهای مختلف، رهبران کشورهای دنیا را خطاب قرار داده و از آنها درخواست کمک میکنند.
بسیاری از کاربران ایرانی خارج از کشور که پیش از این تنها به زبان فارسی در شبکۀ ایکس فعال بودند، از ظهر روز جمعه، ۱۹ دی، با منشنکردن نهادهای حقوق بشری، ایلون ماسک، دونالد ترامپ و سایر رهبران جهان، خواستار فراهمکردن اینترنت برای مردم داخل ایران شدهاند.
در برخی اتاقهای کلابهاوسی نیز کاربران میگویند از آنجا که دارندگان خط سفید در ایران، از عصر جمعه دوباره در شبکههای اجتماعی، به ویژه توییتر فارسی فعال شده و به توجیه اقدامات جمهوری اسلامی پرداختهاند، با شبکۀ ایکس برای گزارشکردن آنها تماس برقرار کردهاند.
اختلال در اینترنت که از روز پنجشنبه در ایران تشدید شده بود، بعد از اعتراضات گستردۀ مردمی در نقاط مخالف ایران، به قطع کامل رسید.
در نبود اینترنت و برقرارنبودن امکان تماس تلفنی با داخل ایران، هیچ خبری از وضعیت اعتراضات و دامنۀ سرکوبها در ایران در دست نیست.
پس از گذشت ساعتها از قطع کامل اینترنت در ایران و فرورفتن کشور در خاموشی کامل، کاربران دیاسپورای ایرانی با استفاده از هشتگ DigitalBlackoutIran به این شرایط اعتراض میکنند.