بی بی سی فارسی

  1. خبرگزاری دولتی کویت اعلام کرد که یک پالایشگاه نفت در شهر احمدی، که توسط شرکت نفت کویت اداره می‌شود، در حمله پهپادی اوایل صبح روز جمعه مورد حمله قرار گرفته است. بر اساس داده‌های ردیابی که توسط لویدز، رسانه تخصصی کشتیرانی، اعلام شده، به نظر می‌رسد سه کشتی عمانی در حال عبور از تنگه هرمز و از طریق مسیری خارج از «کریدور تایید شده» ایران در نزدیکی جزیره لارک هستند. در همین حال بیش از یکصد کارشناس حقوق بین‌الملل نسبت به نقض جدی قوانین بین‌المللی از سوی آمریکا، اسرائیل و ایران در جنگ خاورمیانه هشدار داده‌اند. این دانشگاهیان و مقام‌های پیشین دولتی می‌گویند هم رفتار و هم لحن و ادبیات آمریکا عمیقاً نگران‌کننده است و در برخی موارد می‌تواند مصداق جنایت جنگی باشد.
  2. با ادامه جنگ، شکاف‌های عمیق میان خانواده‌ها و دوستان در ایران پررنگ‌تر شده است. اختلاف نظر درباره تاثیر جنگ، حتی میان منتقدان حکومت، تنش‌ها را افزایش داده و روابط را تحت فشار قرار داده است. در حالی که زندگی روزمره با ترس و محدودیت ادامه دارد، برخی به سازگاری روی آورده‌اند. همزمان، روایت‌های متضاد، سانسور اطلاعات و انتشار اخبار نادرست، فضای پیچیده‌ای ایجاد کرده و درک واقعیت را دشوارتر کرده است.
  3. رسانه‌های اسرائیلی پس از آغاز جنگ ایران، با پخش مداوم تصاویر حملات و شعارهای پیروزی، فضایی میهن‌پرستانه و همسو با دولت ایجاد کرده‌اند. این پوشش، تهدید ایران را برجسته و استفاده از نیروی نظامی را ضروری نشان می‌دهد. در عین حال، گزارش تلفات در ایران و خسارات داخل اسرائیل محدود شده و سانسور افزایش یافته است. حمایت عمومی بالا باقی مانده، انتقادها اندک است و همزمان اطلاعات نادرست نیز این روایت غالب را تقویت می‌کند.
  4. جنگ خاورمیانه شبکه پروازی خلیج فارس را مختل کرده، پروازها را لغو و هزینه سوخت را افزایش داده است. این بحران مدل موفق ترانزیتی دبی، دوحه و ابوظبی را زیر فشار برده و اعتماد مسافران را کاهش داده است. در کوتاه‌مدت اختلال و افزایش قیمت بلیت محتمل است، اما در بلندمدت، تداوم بحران می‌تواند جایگاه این قطب‌ها را تضعیف کند؛ هرچند در صورت کاهش تنش‌ها، احتمال بازگشت سریع وجود دارد.
  5. در شرایطی که اینترنت در ایران به‌شدت محدود شده، معدود پیام‌هایی که به بی‌بی‌سی فارسی می‌رسد نیز تصویری چندوجهی از زندگی زیر سایه جنگ ارائه می‌دهد: از بیکاری و فشار اقتصادی تا ترس، انزوا و آسیب‌های روانی. در عین حال، نشانه‌هایی از همبستگی اجتماعی نیز دیده می‌شود؛ از جمله کمک به اسکان کسانی که از شهرهای ناامن‌تر خارج می‌شوند.
  6. قوه قضائیه ایران گفت که امیرحسین حاتمی، یکی دیگر از دستگیرشدگان اعتراضات دی ماه را به اتهام آتش‌سوزی پایگاه بسیج کاوه در تهران، امروز(پنج‌شنبه ۱۳ فرودین) اعدام کرده است. این نهمین اجرای حکم اعدام زندانیان سیاسی پس از اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ است. نهادهای حقوق بشر و فعالان مدنی از افزایش شمار اعدام به‌ویژه پس از شروع جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، اظهار نگرانی کرده‌اند و روند دادرسی و صدور این احکام را ناقض حقوق انسانی می‌دانند.
  7. سخنرانی چهارشنبه دونالد ترامپ، درباره عملیات «خشم حماسی» آمریکا علیه ایران،‌ نکته تازه‌ای نداشت و همان تکرار حرف‌های اخیر او درباره نابودی کامل توان دفاعی و نظامی ایران و تغییر کردن رژیم تهران بود، اما تهدید او مبنی بر حملات بسیار شدید به ایران و برگرداندند آن کشور به «عصرحجر»،‌ خشم بسیاری از ایرانی‌ها را برانگیخت در مقابل اما هواداران آقای ترامپ گفتند که «منظور رئیس جمهور آمریکا، جمهوری اسلامی است نه ایران.» آقای ترامپ گفته بود: «طی دو تا سه هفته آینده ضربات سختی به آنها وارد خواهیم کرد. ما آنها را به عصر حجر، جایی که به آن تعلق دارند، برمی‌گردانیم.»
  8. امانوئل مکرون در اشاره‌ای آشکار به اظهارات به ظاهر متناقض دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، در مورد جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران گفته است: «جنگ ایران نیازمند رویکردی «جدی» است که هر روز تغییر نکند.» رئیس جمهور فرانسه هنگام ورود به کره جنوبی برای یک سفر رسمی به خبرنگاران گفت: «این یک نمایش نیست. ما در مورد جنگ و صلح و زندگی مردان و زنان صحبت می‌کنیم.»
  9. دونالد ترامپ با شعار پرهیز از جنگ به قدرت رسید، اما در دوره دوم ریاست‌جمهوری‌اش آمریکا وارد چند درگیری از جمله جنگ با ایران شد. این جنگ شکاف‌هایی در میان حامیان او، به ویژه جنبش ماگا، ایجاد کرده و انتقادهایی حتی از درون جمهوری‌خواهان برانگیخته است. همزمان، دلایل متناقض کاخ سفید برای جنگ و سابقه خروج از توافق هسته‌ای، پرسش‌هایی درباره راهبرد آمریکا و پیامدهای سیاسی آن برای ترامپ ایجاد کرده است.
  10. کره شمالی با وجود اتحاد دیرینه و همکاری موشکی با ایران، به دلیل داشتن تسلیحات هسته‌ای و حمایت استراتژیک چین و روسیه، موقعیت بهتری در برابر آمریکا دارد. کیم جونگ اون با تکیه بر بازدارندگی هسته‌ای و تبدیل همسایگان به گروگان‌های اتمی، برخلاف رهبران ایران، اعتماد به نفس بیشتری در حفظ بقای حکومت خود نشان می‌دهد. از نظر پیونگ‌یانگ، سرنوشت جنگ ایران ثابت کرد که تنها راه مقابله با قدرت‌های بزرگ، تجهیز به سلاح هسته‌ای است.
  11. با تشدید جنگ آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی ایران در بهار امسال، به نظر می‌رسد که مردم ایران باید برای کنار آمدن با شکل تازه‌ای از فشار آماده شوند؛ فشاری که این‌بار نه از مسیر نظامی مستقیم، بلکه از طریق اختلال در زنجیره تامین مواد غذایی احساس خواهد شد.
  12. بسته شدن تنگه هرمز در پی جنگ، نگرانی‌ها از اختلال شدید در تامین انرژی را افزایش داده و برخی آن را فراتر از شوک دهه ۱۹۷۰ می‌دانند. آن بحران با تحریم نفتی و جهش قیمت‌ها رکود، تورم و بیکاری گسترده ایجاد کرد. امروز نیز کمبود و گرانی انرژی ادامه‌دار پیش‌بینی می‌شود، هرچند تنوع بازار و ذخایر اضطراری تاب‌آوری را بیشتر کرده است. تداوم جنگ می‌تواند پیامدهای اقتصادی عمیق‌تری به‌ویژه برای کشورهای در حال توسعه داشته باشد.
  13. جنگنده‌های بریتانیایی از پایگاه آکروتیری در قبرس برای رهگیری پهپادهای ایرانی عملیات شبانه‌روزی انجام می‌دهند و با کمک هواپیمای سوخت‌رسان در آسمان پشتیبانی می‌شوند. این ماموریت‌ها با خطرات عملیاتی، هزینه‌های بالا و تهدیدهای امنیتی همراه است. با وجود تقویت پدافندها، حملات ادامه دارد و مقام‌های نظامی هشدار می‌دهند پایگاه همچنان در معرض خطر است و نیروها باید برای تداوم درگیری آماده بمانند.
  14. در بحبوحه جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، ورزش نیز یکی از حوزه‌هایی است که درگیر کشمکش‌های سیاسی جمهوری اسلامی با آمریکا و بسیاری از کشورهای منطقه شده است.
  15. فضاپیمای آرتمیس ۲ ناسا به فضا پرتاب شد و اکنون در اولین ماموریت سرنشین‌دار به ماه در نیم قرن گذشته، در مدار زمین در حال گردش است. این فضاپیما با کپسول اوریون پرتاب شد؛ بزرگترین موشک ناسا که تاکنون ساخته شده است. آرتمیس ۲ حامل چهار فضانورد از جمله سه آمریکایی و یک کانادایی است که از مرکز فضایی کندی ناسا در فلوریدا به فضا پرتاب شد. بیش از ۵۰ سال از اولین فرود انسان بر روی ماه با آپولوی آمریکا در ژوئیه ۱۹۶۹ می‌گذرد.
  16. گزارش‌ها و شهادت شاهدان حاکی از به‌کارگیری افراد زیر ۱۸ سال در نقش‌های امنیتی در ایران است، از جمله حضور در ایست‌های بازرسی. یک مورد مرگ کودک ۱۱ ساله توجه‌ها را جلب کرده است. مقامات از جذب داوطلبان ۱۲ ساله خبر داده‌اند. سازمان‌های حقوق بشری این اقدام را در صورت به‌کارگیری زیر ۱۵ سال، نقض جدی حقوق کودک و بالقوه جنایت جنگی می‌دانند و آن را مغایر محدودیت‌های حقوق بین‌الملل ارزیابی می‌کنند.
  17. جانی اینفانتینو، رئیس فیفا، گفته است که با وجود جنگ در خاورمیانه، ایران «در جام جهانی حضور خواهد داشت» و طبق برنامه، بازی‌های گروهی خود را در آمریکا انجام می‌دهد. آقای اینفانتینو در بین دو نیمه بازی دوستانه ایران و کاستاریکا در ترکیه گفت: «ایران در جام جهانی خواهد بود. دلیل حضور ما در اینجا همین است. ما خوشحالیم چون آن‌ها تیمی بسیار بسیار قوی هستند. من خیلی خوشحالم.»
  18. قوه قضائیه ایران خبر داد که دو عضو سازمان مجاهدین خلق، بابک علی‌پور و پویا قبادی، را صبح امروز اعدام کرده است. دیروز دو عضو دیگر سازمان مجاهدین خلق اعدام شدند. این چهار نفر متهمان یک پرونده بودند و جزء شش نفری بودند که مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران، شهریور پارسال در نامه‌ای به دولت ایران خواستار لغو حکم اعدامشان شده بود.
  19. مردم داخل ایران در پیام‌هایی به بی‌بی‌سی فارسی از زندگی زیر سایه جنگ و واکنش‌ها به چشم‌انداز صلح گفته‌اند. برخی از بلاتکلیفی و فشار روانی روزمره می‌نویسند، و بعضی دیگر خواهان ادامه‌ حملات برای تغییر سیاسی‌اند. در شبکه‌های اجتماعی هم روایت‌هایی از شهر آسیب‌دیده، انفجارهای شدید و زندگی‌ای که شبیه لبنان شده، دیده می‌شود.
  20. پاکستان با تکیه بر روابطش با آمریکا و نزدیکی به ایران، به میانجی‌ غیرمنتظره‌ای در جنگ تبدیل شده است. این کشور در عین تلاش برای کاهش تنش‌ها، با فشارهای اقتصادی ناشی از وابستگی به نفت و ریسک‌های امنیتی منطقه‌ای روبه‌روست. کارشناسان می‌گویند اسلام‌آباد از یک‌سو به دنبال ارتقای جایگاه جهانی خود است و از سوی دیگر با بی‌اعتمادی عمیق میان تهران و واشنگتن مواجه است که شانس موفقیت میانجی‌گری را محدود می‌کند.