رسانه‌های بین‌المللی گزارش داده‌اند که جمهوری اسلامی برای نخستین‌بار با استفاده از تجهیزات اخلال‌گر نظامی، دسترسی به اینترنت ماهواره‌ای استارلینک را نیز مختل کرده است؛ اقدامی که به گفته ناظران، «تغییردهنده قواعد بازی» در جریان قطع اینترنت در ایران به‌شمار می‌رود.

در پانزدهمین روز اعتراضات سراسری ایران، تازه‌ترین گزارش‌ها از افزایش چشمگیر تلفات انسانی حکایت دارد.

خبرگزاری هرانا ذر گزارشی تازه می‌نویسد که تاکنون جان‌باختن ۵۴۴ نفر در جریان اعتراضات را «تأیید کرده» و بررسی ده‌ها مورد مشکوک دیگر همچنان ادامه دارد. همچنین بیش از ۱۰ هزار و ۶۸۱ نفر پس از بازداشت به زندان‌ها منتقل شده‌اند.

رادیو فردا نمی‌تواند مستقلاً این آمار را تأیید کند.

بر پایه گزارش هرانا، اعتراضات تاکنون در ۵۸۵ نقطه، شامل ۱۸۶ شهر در هر ۳۱ استان کشور برگزار شده است. هرانا می‌گوید با وجود قطع اینترنت از روز سیزدهم اعتراضات، که روند گردآوری و راستی‌آزمایی مستقل اطلاعات را به‌شدت مختل کرده، طی ۲۴ ساعت گذشته داده‌ها و مستندات تصویری تازه‌ای به دست این نهاد رسیده که نشان‌دهنده «جهش آماری» در شمار تلفات است.

رسانه‌های بین‌المللی گزارش داده‌اند که جمهوری اسلامی برای نخستین‌بار با استفاده از تجهیزات اخلال‌گر نظامی، دسترسی به اینترنت ماهواره‌ای استارلینک را نیز مختل کرده است؛ اقدامی که به گفته ناظران، «تغییردهنده قواعد بازی» در جریان قطع اینترنت در ایران به‌شمار می‌رود.

به گزارش مجله فوربز، این اختلال هم‌زمان با تداوم خاموشی سراسری اینترنت در ایران اعمال شده و بنا بر داده‌ها، ابتدا حدود ۳۰ درصد از ترافیک رفت‌وبرگشت استارلینک دچار اختلال شده و این رقم ظرف چند ساعت به بیش از ۸۰ درصد افزایش یافته است.

وب‌سایت ایران‌وایر نیز گزارش داده است که با وجود فعال بودن ده‌ها هزار گیرنده استارلینک در داخل ایران، قطع ارتباط‌ها اکنون به اتصال‌های ماهواره‌ای نیز رسیده است.

روزنامه تایمز اسرائیل نوشته است که شمار گیرنده‌های استارلینک در ایران نسبت به قطع اینترنت‌های پیشین به‌مراتب بیشتر است، با این حال حکومت ایران هرگز فعالیت این سامانه را مجاز ندانسته و استفاده از آن غیرقانونی محسوب می‌شود.

بر پایه این گزارش، اختلال‌های اخیر به‌ویژه پس از جنگ ۱۲روزه ایران و اسرائیل در خردادماه، و با تشدید اخلال در سامانه جی‌پی‌اس رخ داده و باعث شده دسترسی به استارلینک به‌صورت منطقه‌ای و ناپیوسته درآید.

امیر رشیدی، پژوهشگر گروه «میان»، به تِک‌رادار گفته است که در بیش از ۲۰ سال فعالیت خود در زمینه پایش اینترنت، «هرگز با چنین وضعیتی روبه‌رو نشده است». به گفته او، افت ناگهانی بسته‌های داده ماهواره‌ای با گزارش‌های میدانی هم‌خوانی دارد.

هم‌زمان، سیمون میلیانو، پژوهشگر حوزه قطع اینترنت، گفته است که خاموشی سراسری کنونی ابزاری «خشن» برای سرکوب اعتراضات است و هر ساعت قطع اینترنت، بیش از یک‌ونیم میلیون دلار به اقتصاد ایران آسیب می‌زند.

روز دوشنبه گروه نت‌بلاکس اعلام کرد که خاموشی اینترنت در ایران از مرز ۸۴ ساعت گذشته و سطح اتصال ملی همچنان در حدود یک درصد وضعیت عادی باقی مانده است.

سازمان نت‌بلاکس روز دوشنبه ۲۲ دی در تازه‌ترین به‌روزرسانی خود اعلام کرد که با آغاز روز جدید در ایران، شاخص‌ها نشان می‌دهد قطعی سراسری اینترنت در کشور وارد هشتاد و چهارمین ساعت شده است.

نت‌بلاکس با اشاره به داده‌های فنی خود اعلام کرد که خاموشی اینترنت ملی همچنان ادامه دارد و سال‌ها پژوهش درباره سانسور دیجیتال در ایران نشان می‌دهد شهروندان در چنین شرایطی از راهکارهای جایگزین برای دسترسی به ارتباطات استفاده می‌کنند.

بر اساس این گزارش، از جمله این راهکارها می‌توان به استفاده از رادیوهای موج کوتاه و آماتوری، اتصال به دکل‌های تلفن همراه در مناطق مرزی، پایانه‌های استارلینک و فناوری ارتباط مستقیم ماهواره با تلفن همراه اشاره کرد.

قطع گسترده اینترنت از روز پنج‌شنبه و هم‌زمان با تشدید اعتراضات در چندین شهر ایران آغاز شده و نهادهای حقوق بشری و فعالان حوزه آزادی اینترنت می‌گویند هدف از این اقدام، محدود کردن اطلاع‌رسانی و دشوار کردن مستندسازی سرکوب اعتراضات است.

با وجود این خاموشی، طی روزهای اخیر ویدئوها و گزارش‌هایی پراکنده از طریق ابزارهای جایگزین ارتباطی منتشر شده که حاکی از ادامه اعتراضات در شهرهای مختلف ایران است.

در چند روز گذشته، شاهزاده رضا پهلوی، خواهان حضور گسترده مردم در خیابان شده بود.

شاهزاده رضا پهلوی در پیامی که شامگاه یک‌شنبه ۲۱ دی منتشر شد، با اشاره به تداوم اعتراضات سراسری در ایران گفت «ما تنها نیستیم» و افزود که «کمک‌های جهانی نیز به‌زودی می‌رسد». او از مخاطبان خود خواست منتظر پیام‌های بعدی‌اش باشند.

او در ادامه خطاب به کارکنان دستگاه‌های دولتی و نیروهای مسلح و انتظامی گفت که آنان «فرصت دارند به مردم بپیوندند و یاور ملت باشند» یا به گفته او، با «هم‌دستی با قاتلان ملت» خود را در معرض «ننگ و نفرین ابدی» قرار دهند.

شاهزاده رضا پهلوی همچنین اعلام کرد که در داخل ایران، علاوه بر «تسخیر و حفظ خیابان‌های مرکزی شهرها»، تمامی نهادها و دستگاه‌هایی که به گفته او مسئول «تبلیغات دروغین رژیم و قطع ارتباطات» هستند، «اهداف مشروع» به شمار می‌آیند.

او در بخش دیگری از پیام خود تأکید کرد که در خارج از ایران، همهٔ سفارتخانه‌ها و کنسولگری‌های جمهوری اسلامی «متعلق به ملت ایران» است و زمان آن رسیده که «به جای پرچم جمهوری اسلامی، با پرچم ملی ایران» مزین شوند.

در این پیام همچنین آمده است که علی خامنه‌ای و حکومت تحت رهبری او «ضربه‌های سنگینی» از سوی معترضان خورده‌اند و نباید به آن‌ها «فرصت تنفس دوباره داد». شاهزاده رضا پهلوی افزود که افزایش تیراندازی به سوی مردم نه نشانه اقتدار، بلکه ناشی از «کمبود نیروی سرکوب» و ترس حکومت از «فروپاشی و سقوط سریع‌تر» است.

رئیس‌جمهور آمریکا می‌گوید رهبران ایران پس از آن‌که او بارها تهدید کرده بود اگر تهران معترضان را بکشد مداخله نظامی خواهد کرد، با او تماس گرفته‌اند تا «مذاکره کنند».

در حالی که گزارش‌هایی از افزایش شمار کشته‌شدگان اعتراض‌ها منتشر می‌شود و تصاویر منتشر شده اجسادی را نشان می‌دهد که بیرون یک سردخانه در تهران روی هم انباشته شده‌اند، دونالد ترامپ گفت ایران آمادگی خود را برای گفت‌وگو اعلام کرده است.

او روز یکشنبه ۲۱ دی‌ماه به خبرنگاران در هواپیمای ایر فورس وان گفت: «رهبران ایران دیروز تماس گرفتند»، و افزود «قرار است ملاقاتی ترتیب داده شود... آن‌ها می‌خواهند مذاکره کنند».

با این حال، رئیس‌جمهوری آمریکا افزود: «ممکن است مجبور شویم پیش از آن جلسه دست به اقدام بزنیم».

بیشتر در این باره:

دونالد ترامپ: ایران درخواست مذاکره کرده ولی شاید قبل از آن دست به اقدام بزنیم

فرماندار ایالت کالیفرنیا با اعلام حمایت از مردم معترض ایران تأکید کرد که این اعتراض‌ها لزوم «تغییر اساسی» در ایران را نشان می‌دهد.

گاوین نیوسام یکشنبه ۲۱ دی در شبکه ایکس نوشت: «کالیفرنیا در کنار مردم ایران ایستاده است؛ مردمی که با سرکوب خشونت‌آمیز، قطع گسترده اینترنت و برق، و فروپاشی اقتصادی تحمیل‌شده از سوی یک رژیم اقتدارگرای دینی روبه‌رو هستند.»

او با اشاره به تداوم اعتراض‌ها در سراسر ایران پس از دهه‌ها خشونت دولتی و محروم‌سازی از حقوق بنیادین، نوشت که این اتفاق «نشان‌دهنده ضرورت یک تغییر اساسی است».

این سیاستمدار حزب دموکرات آمریکا همچنین خواستار پایان فوری خشونت علیه غیرنظامیان، بازگرداندن دسترسی کامل به اینترنت و احترام به حق مردم ایران برای تعیین آزادانه سرنوشت خود شد.

دبیرکل سازمان ملل متحد روز یکشنبه ۲۱ دی اعلام کرد از گزارش‌ها درباره «خشونت و استفاده مفرط از زور توسط مقام‌های ایرانی علیه معترضان» که در روزهای اخیر به کشته شدن ده‌ها نفر و زخمی شدن شمار بیشتری انجامیده، عمیقاً وحشت‌زده شده است.

در بیانیه سخنگوی آنتونیو گوترش آمده که او از ابراز نارضایتی شهروندان به‌صورت مسالمت‌آمیز و بدون ترس حمایت می‌کند و از مقام‌های ایرانی می‌خواهد نهایت خویشتنداری را به خرج دهند و از «به‌کارگیری غیرضروری یا نامتناسب زور» خودداری کنند.

او همچنین خواستار تضمین دسترسی به اطلاعات در ایران، از جمله بازگرداندن ارتباطات، شده است.

حکومت ایران همزمان با سرکوب شدید معترضان، از شامگاه پنجشنبه ۱۸ دی اینترنت را به شکل سراسری قطع کرده و به گفته نت‌بلاکس، خاموشی دیجیتال در ایران وارد چهارمین روز خود شده است.

دولت جمهوری اسلامی ایران شامگاه یکشنبه ۲۱ دی بدون اشاره به نقش نیروهای امنیتی در قتل معترضان، سه روز عزای عمومی اعلام کرد.

در بیانیه هیئت دولت که در رسانه‌های حکومتی منتشر شده، کشته شدن معترضان و نیروهای امنیتی و انتظامی به «جنایتکاران تروریست شهری» نسبت داده شده است. دولت مسعود پزشکیان همچنین خشونت اعمال‌شده را به رفتار گروه داعش تشبیه کرده است.

مقام‌های جمهوری اسلامی و رسانه‌های وابسته به آن در سه روز اخیر معترضان را به شکل مداوم «تروریست‌های مسلح» توصیف و به تجمع‌های پرشمار شهروندان که خواستار تغییر حکومت در ایران هستند و تصاویر آنها منتشر می‌شود، اشاره نمی‌کنند.

مسعود پزشکیان نیز روز یکشنبه در گفت‌وگو با تلویزیون حکومتی ایران، معترضان را «تروریست» خواند و خواستار برخورد نیروهای امنیتی با آنها شد.

ساعتی بعد ویدئوهایی در شبکه‌های اجتماعی از تعداد قابل توجهی از کشته‌شدگان تهران در پزشکی قانونی کهریزک منتشر شد.

ب

به دلیل قطع سراسری اینترنت در ایران و ایجاد محدودیت و سانسور شدید، مشخص نیست در سراسر ایران تعداد قربانیان اعتراض‌ها چقدر است. برخی نهادهای حقوق بشری به نقل از منابع خود ارقام متفاوتی را اعلام می‌کنند.

دولت جمهوری اسلامی همچنین مردم را به شرکت در راهپیمایی حکومتی که قرار است روز دوشنبه برگزار شود، دعوت کرده است.

این در حالی است که پیامک‌های ارسالی برای شهروندان ایران، آنها را به راهپیمایی علیه آنچه «عناصر تخریبگر و تروریست‌های مسلح وابسته به آمریکا و صهیونیست» خوانده شده در ساعت ۱۴ روز دوشنبه دعوت می‌کنند.

صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران روز یکشنبه به نقل از جانشین فرماندهی نیروی انتظامی خراسان رضوی اعلام کرد سرتیپ دوم جواد کشاورز، رئیس پلیس مبارزه با مواد مخدر مشهد، در حمله افرادی که آن‌ها را «اغتشاشگران مسلح» خواند، جان باخته است.

این خبر در حالی منتشر می‌شود که اعتراضات سراسری در ایران وارد سومین هفته خود شده است.

با وجود تداوم قطعی اینترنت، ویدئوهایی از آغاز اعتراضات امروز در تهران و بندرعباس منتشر شده و تصاویر شب گذشته از حضور گسترده مردم در شهرهای مختلف و شلیک مستقیم نیروهای امنیتی به معترضان حکایت دارد

معاون سخنگوی وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد که مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، روز یکشنبه ۲۱ دی‌ماه با ژان نوئل بارو، همتای فرانسوی‌اش، گفت‌وگو کرد.

به گفتهٔ تامی پیگوت، دو مقام دربارهٔ اعتراضات در ایران، عملیات اخیر نیروهای مجری قانون ایالات متحده در ونزوئلا، و تلاش‌های دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ روسیه و اوکراین گفت‌وگو کردند.

جزئیاتی از گفت‌وگوهای وزیران خارجه دو کشور دربارهٔ ایران منتشر نشده است.